Runa Hellinga - Media

Er is er inmiddels ook één in Rotterdam, en in Engeland schijnen er ook een paar rond te rijden, maar Boedapest was vorige herfst de eerste stad op het Europese continent waar je met een amfibiebus het water in kon. De tocht duurt twee uur en voert eerst (over straat) langs de belangrijkste bezienswaardigheden van Pest, om vervolgens de Donau in te rijden. De duik het water in met de bus is een grappige ervaring, hoewel het haast nog leuker is om de bus van de kant af door het water te zien varen. Eenmaal te water heb je in de bus zelf eerder het gevoel gewoon in een boot te zitten. De varende koektrommel is een merkwaardig gezicht, maar voordat hij het water in mocht, is er heel wat aan vooraf gegaan. Het heeft initiatiefnemer Gábor Galla meer hoofdbrekens gekost dan hij vooraf had verwacht. De in Malta gebouwde bus moest zowel voor wegverkeer als voor de vaart worden goedgekeurd. Het voertuig vaart op een waterjetstraal, is voorzien van ankers, aanlegtouwen en radiocommunicatie. De b...

Bij de afrit van het vliegveld Ferihegy stond politie. Papieren, wat anders? Heel af en toe moet je in Hongarije blazen, maar meestal willen ze alleen maar al je papieren zien: rijbewijs, groene kaart, technische keuring, verzekering, de hele rataplan. Niet echt iets waar je na een paar uur vliegen voor in stemming bent, maar goed. Ik zat zelf niet achter het stuur en voelde me niet echt bij de controle betrokken. Maar het gesprek buiten de auto kreeg al snel een wending waaruit ik afleidde dat er iets niet helemaal in orde was. Nieuwsgierig stapte ik uit. De overigens uiterst vriendelijke agente wees op het rijbewijs van mijn man, draaide het om en wees nog eens. Op de voorkant mocht weliswaar een datum tot 2015 staan, maar kijk, dat, die datum op de achterkant, gaf aan tot wanneer het rijbewijs echt geldig was. April 2010... als ze ons nu niet had aangehouden, hadden we ergens in de komende maanden zeker problemen gekregen. Lang leve Europa, had ik nog gedacht toen we onze rijbewijze...

Een museumwijk, met een nieuw ethnografisch museum, een centrum voor Europese cultuur en een museum voor moderne Hongaarse kunst. Dat wil István Tarlós, kandidaat voor het burgemeesterschap van Budapest voor de rechtse oppositiepartij Fidesz, bouwen als hij in het najaar gekozen zou worden. De museumwijk moet het gat naast het Nyugatistation vullen, waar de socialistische regering enkele jaren geleden een nieuw regeringscentrum wilde bouwen. Dat plan werd door destijds door Fidesz afgeschoten. De oppositiepartij noemde het plan van de socialistische premier Gyurcsány destijds enorme geldverspilling. De idee om de bouw van het nieuwe regeringscentrum te financieren uit de verkoop van de prachtige, maar vaak zeer onpraktische historische gebouwen waarin de ministeries nu gevestigd zijn, was volgens de oppositie alleen maar bedoeld om met onroerend goed speculaties de zakken van socialistische politici te vullen. De regering liet het plan vanwege alle tegenwerking uiteindelijk vallen. Sle...

Op de internet-discussiegroep voor de ouders van de klasgenoten van mijn zoon loopt al langer een discussie over de kwaliteit van het eten in de schoolkantine. Die is belazerd, daar had de directeur ons al voor de eerste schooldag voor gewaarschuwd. Het eten is zo slecht, dat menige klasgenoot zijn bord laat staan en met lege maag thuiskomt. Ons deert dat niet, want onze zoon neemt iedere dag zijn broodtrommel mee, maar brood in de middag? Hongaren hebben daar veel moeite mee. De discussie op de e-maillijst maakt duidelijk dat menigeen ervan overtuigd is dat een warme maaltijd 's middags een eerste levensbehoefte is. 's Middags brood en 's avonds warm eten? Vreselijk ongezond. Er zijn zelfs ideeen geopperd om een magnetron in de klas te zetten, zodat kinderen hun van thuis meegebrachte maaltijd kunnen opwarmen. 35 kinderen die hun maaltijd moeten opwarmen... dat wordt een lange pauze. De overtuiging dat je 's middags warm moet eten, is zo sterk dat een vriendin van ons ...

De politiek is niets, daar zijn de twee mannen in de trein het roerend over eens. Kun je, vraagt de een aan de ander, nou één politicus opnoemen die je echt in staat acht Hongarije fatsoenlijk te leiden? Er valt even een stilte. Nou, zegt de een dan peinzend, die Fidesz-burgemeester van Debrecen, Lajos Kósa, misschien? Ja, zegt de ander na even nadenken. En dat kleine mannetje, die burgemeester van het vijfde district van Boedapest, ook van Fidesz, die Antal Rogan. Die doet het ook goed daar. Zijn gesprekspartner knikt. Rogan is inderdaad ook een mogelijkheid. En dan veert hij plots op. Of misschien hoe heet-ie, de minister-president, hoe heet hij toch ook al weer? Ze denken even na. Die doet het best goed, vinden ze beiden, maar zijn naam? Een beetje iets raars, klinkt buitenlands. Gor... Gor.. Bajnai, zegt de een opgelucht. Ja, Gordon Bajnai. Dat ze Bajnai's naam niet meteen weten is niet echt verbazingwekkend. De man is per slot van rekening pas sinds afgelopen mei premier. Pakw...

Een Hongaarse vriend van me meende onlangs dat wij Nederlanders de Tweede Wereldoorlog mythologiseren. Hij vond onze aandacht voor het onderwerp overdreven groot. Daar kun je over twisten, maar zeker is dat de Hongaren het omgekeerde doen: de oorlog is eerder een onderwerp om over te zwijgen. De Hongaarse rol in die periode is een ongemakkelijk en gecompliceerd debat waar mensen liever hun mond over houden. Dat is misschien de reden waarom zo weinig mensen nog weten dat de slag om Boedapest in de winter van 1944 en 1945 een van de zwaarste veldslagen van de Tweede Wereldoorlog was, in verwoestende kracht min of meer vergelijkbaar met die van de slag om Berlijn. De foto's van Berlijn kennen we allemaal: een stad gereduceerd tot puinhopen, met daartussen een geslagen bevolking die probeert weer iets op de bouwen. In Budapest was het niet veel anders. Het gevecht om Budapest duurde 102 dagen, in het midden van een zeer strenge winter. Het Rode Leger, gesteund door een Roemeense eenhe...

De Hongaarse belastingdienst gaat winkels die bedrijfsmaaltijdbonnen als geld aannemen, beboeten. Veel mensen krijgen die bonnen van hun baas om 's middags in de bedrijfskantine o f nabij restaurant een warme lunch te kopen. Bij werkgevers was het systeem erg in trek, omdat je er geen belasting en premies over hoefde te betalen. Werknemers hadden er ook geen bezwaar tegen, want in veel winkels kun je er gewoon mee betalen. De buurtsuper, de Tesco en de McDonalds, overal waren ze blij met maaltijdbonnen. Wat dus bedoeld was als lunchvergoeding en vooral een oplossing had moeten zijn voor bedrijven zonder eigen kantine, werd in praktijk een goedkope, want belastingvrije loonsverhoging. Hongaarse salarissen zijn lager dan Nederlandse. Veel lager. Maar het nettobedrag dat mensen noemen, is vaak maar een deel van het echte plaatje. Er bestaat een uitgebreid systeem van extra's, variërend van mobiele telefoons en bedrijfsauto's, ook in Nederland geen onbekend verschijnsel, tot ma...