Runa Hellinga - Media

De aanhoudende demonstraties in Boedapest tegen de regering Orbán worden door sommige commentatoren al opgetogen betiteld als „ een opstand tegen het hele politieke regiem. ” Dat mag nog „wishfull thinking” zijn – een algemene volksopstand die in staat is Orbán ten val te brengen is waarschijnlijk nog een behoorlijk eind weg – maar feit is wel dat er sprake is van een duidelijke omslag. Het begon eigenlijk allemaal begin december, toen de Centraal Europese Universiteit gedwongen was haar verhuizing naar Wenen aan te kondigen. Er werd die avond gedemonstreerd, maar de dagen erna werd het weer stil. Min of meer tegelijkertijd werden ook alle private media in handen van Fidesz oligarchen samengevoegd in één bedrijf, waarmee nog eens werd onderstreept dat de facto 90% van de media in het land onder centrale Fidesz-controle staan (deze „private” media plus de volledig gezuiverde publieke media). Kort daarop volgde de aanname van een reeks illiberale wetten: de „Slavenwet”  die werknem...

Nee, RTL voert geen oorlog tegen de Hongaarse regering, zegt Dirk Gerkens, CEO van RTL in Hongarije. Wie de kritische berichtgeving van het RTL-nieuws zo omschrijft, gaat mee met regeringspolitici die ieder kritisch nieuwsbericht als aanval beschouwen. Maar wat klopt, is dat RTL, kampioen van reality-tv, soaps en licht nieuws, zich plots opwerpt als ultieme verdediger van de Hongaarse persvrijheid. Het bedrijf gaat zelfs geld steken in serieuze onderzoeksjournalistiek. “We zijn het laatste grote, onafhankelijke mediaconcern in dit land en ze krijgen ons niet weg,” zegt Gerkens. Woordvoerder LászlóSimon: serieus nieuws houdt zich hier niet mee bezig Wie de laatste weken het RTL-nieuws aanzet, ziet regelmatig goed onderbouwd berichtgeving over politieke corruptie en voor iedereen begrijpelijke reportages over de concrete gevolgen van nieuwe regeringsmaatregelen, over het optreden van de politie die vooral zigeuners monsterboetes geeft voor vergrijpen zoals het laten vallen van een zakdoe...

Navarro voor zijn camper Het protestkamp van Balász Nagy Navarro ligt er verregend bij. Zijn caravan is rommelig. Maar binnen is het warm en hond Chippie is blij met gezelschap. Navarro ook trouwens, want de dagen zijn best lang. Inmiddels meer dan 870 dagen geleden begon hij zijn protestactie voor het gebouw van de Hongaarse publieke omroep MTV. Aanleiding was een opdracht om het gezicht van Zoltán Lomnici, voormalig hoogste rechter en een criticus van de regering Orbán, digitaal weg te poetsen uit een nieuwsreportage. Het was een censuurmaatregel die in het stalinistische Hongarije niet zou hebben misstaan. Navarro, behalve journalist ook vakbondsman, eiste het ontslag van de verantwoordelijken. Toen dat niet gebeurde, begon hij samen met collega’s een hongerstaking. Twee jaar en vijf maanden later heeft hij geen enkele illusie dat de verantwoordelijken van de censuurmaatregel ooit rekenschap zullen moeten afleggen. Na Lomnici volgden nieuwe schandalen. Toen Hongarije in 2012 een nie...

Een vakantiekiekje in Hongarije kan Hongaars vakantiealbum? een dure grap worden. Althans, als je de mensen die erop staan, niet vooraf hebt gevraagd of ze het erg vinden om op de foto te komen. Volgens het nieuwe burgerlijk wetboek dat op 15 maart werd ingevoerd, is het verboden mensen te fotograferen die daar niet uitdrukkelijk mee hebben ingestemd. Nergens. Niet thuis, niet in een café, en niet op straat. Zelfs niet, als de foto enkel en alleen voor je eigen fotoalbum bestemd is. Ook Zweden heeft sinds een jaar een wet die bepaalt dat je toestemming moet vragen als je mensen in private situaties fotografeert. Wie op een Zweeds verjaardagsfeestje ongevraagd zijn gasten op de plaat zet, kan daar problemen mee krijgen. De Hongaarse wet gaat veel verder. Als iemand zomaar je foto binnenwandelt terwijl je het parlement in Boedapest staat te fotograferen, kan die persoon in principe een schadevergoeding eisen. De eerlijkheid gebiedt te zeggen: als toerist zul je daar zelden last van hebbe...

György Balavány In 2010 was journalist György Balavány overtuigd aanhanger van de Hongaarse premier Viktor Orbán en diens partij Fidesz. Als politiek commentaar van de Fidesz-gezinde Magyar Nemzet bekritiseerde hij jarenlang met scherpe pen de vorige socialistische regering. Inmiddels kijkt hij met schrik naar de koers van de huidige regering. “Als Orbán het in toespraken over Hongaarse bloedbanden heeft, slaat hij een gevaarlijke route in.” Waar ziet u uzelf politiek staan? Ik ben overtuigd christen, en denk niet dat het christendom links of rechts is. Voor mij betekent het: solidariteit, respect, eerlijkheid, vertrouwen in mens en de maatschappij, mensen niet veroordelen wegens hun overtuiging, afkomst of geaardheid. Voor mij is het verhaal van Jezus die de voeten van zijn leerlingen wast heel belangrijk: zijn nederigheid tegenover de medemens. Deze regering benadrukt het christendom en Orbán gelooft oprecht dat hij door God is gekozen. Maar zie je Hongaarse politici die zich zoals J...

Wie in Hongarije een contract tekent, moet iedere pagina ondertekenen. Maar de blanco achterkant? Nee dus, en dat deed de Hongaarse Klubrádió dan ook niet bij zijn bod op verlenging van de frequentie waarop het station uitzendt. Die ‘ommissie’ dreigt het linksliberale regeringskritische zender  nu de das om te doen. De Hongaarse Media Autoriteit verklaarde Klubrádió’s bod recent ongeldig vanwege “ontbrekende handtekeningen”. Toen Hongarije anderhalf jaar geleden een nieuwe mediawet aannam, kwam er een storm van internationale protesten op een aantal bepalingen die het mogelijk maken om media op inhoudelijke gronden hoge boetes te geven. Iedere regeringsgezinde politicus wijst erop dat dat tot nu toe nooit is gebeurd. Dat klopt, al neemt dat niet weg dat de wet de mogelijkheid wel degelijk biedt. Maar de problemen van Klubrádió maken duidelijk dat Hongarije hele andere middelen heeft om kritische media dwars te zitten. En Klubrádió staat niet alleen. Het nieuwste oppositiemedium dat...

De neiging van de internationale media om de Hongaarse premier Viktor Orbán als een dictator in de dop af te schilderen is groot. En de verontwaardiging van Orbáns aanhangers over die beschuldiging ook. Hongarije een dictatuur? Is er een krant of medium verboden vanwege zijn opinie, zit er een journalist in de gevangenis of is er demonstrant opgesloten vanwege protesten tegen de regering, worden er demonstraties verboden? Niets van dat alles, toch? En ze hebben gelijk. Er zit in Hongarije niemand vast vanwege zijn mening, er zijn geen media om die reden verboden, er zit niemand om zijn mening in het gevang, en formeel staat niets het vrije demonstratierecht in de weg. Hongarije is inderdaad geen dictatuur. Anti-regeringsdemonstratie Maar bij rechten draait het om meer dan de vraag of ze volgens de wet bestaan, maar ook om de vraag hoe makkelijk het is om van dat recht gebruik te maken. Mediavrijheid in de betekenis die de regeringspartij Fidesz gebruikt, beperkt zich puur daartoe d...