Runa Hellinga - Media

Orbán's hoop: meer baby's Borbolá Tóth dacht  al langer over een studie in het buitenland, maar sinds de Hongaarse verkiezingen begin april weet ze het zeker: ze gaat. "Dat Viktor Orbán weer gewonnen heeft, zette het licht op groen: ik ga naar Leuven voor mijn masters," zegt de 22-jarige studente Nederlands. Ze is bepaald niet de enige: na de Hongaarse verkiezingen zochten vier keer zoveel mensen als normaal op de website van EUwork, het grootste Hongaarse uitzendbureau voor werk in de EU, naar banen in West-Europa. Tóth ziet het in haar eigen omgeving: al haar jaargenoten willen weg en ook haar ene broer heeft plannen. Haar vriend wil, net zal zijzelf uiteindelijk, in Nederland gaan werken. "Mij spreekt de Nederlandse openheid en directheid erg aan," zegt ze. Nederlanders lachen veel vaker dan Hongaren, vindt ze. Ze treedt in de voetsporen van 600.000 Hongaren die volgens officiële cijfers afgelopen jaren het land verlieten om elders in de EU te werken of t...

Hongaarse winkel in Londen De Hongaarse spoorwegmaatschappij MÁV zoekt machinisten, electriciens, monteurs, boekhouders, IT-mensen en meer, meldt het omroepsysteem in de trein. Het bedrijf komt honderden vakmensen tekort, maar echt vlotten wil hun zoektocht niet. De personeelsadvertentie schalt al maandenlang door de coupés. Hongarije worstelt met een enorm tekort aan vakmensen. Een minimumloon van 240 euro en een modaal inkomen van 535 euro netto per maand maken werken in West-Europa zeer aantrekkelijk. Daar kan zelfs de bonus voor MÁV-werknemers, gratis reizen voor het hele gezin, niet tegenop. Volgens schattingen leeft een half miljoen Hongaren momenteel in het buitenland. Het overgrote deel vertrok in de laatste vijf jaar. Wie een loodgieter belt, mag blij zijn als die binnen vier weken tijd heeft. In Boedapest nemen sommige horecaondernemers bij gebrek aan Hongaarse, inmiddels buitenlandse obers aan. Zelfs autofabrikant Audi, jarenlang 's lands beste werkgever, heeft moeite om...

Scholieren als publiek, 1 mei 1980. Foto Fortepan "Wij danken u hartelijk voor de uitnodiging, maar moeten u tot onze spijt mededelen dat onze leerlingen niet deel kunnen nemen aan een bijeenkomst in deze vorm." Beleefd, maar beslist heeft het Madach Imre Gymnasium in Vác laten weten niet in te gaan op het verzoek om komende zondag hun tien beste leerlingen en  hun beste leraar  naar Boedapest te sturen om daar deel te nemen aan de officiële viering van 15 maart, de feestdag waarin de opstand van 1848 wordt herdacht. De uitnodiging, als je van een uitnodiging kunt spreken, kwam van KLIK, het centrale instituut dat de baas is over het overgrote deel van de Hongaarse scholen, en van het bureau dat verantwoordelijk is voor de organisatie van nationale festiviteiten. Vorige week ontkende KLIK nog dat scholen zo'n verzoek hadden ontvangen.  Maar inmiddels is duidelijk dat alleen al uit de provincie Pest 250 leerlingen worden verwacht. De website Magyarinfo.blog.hu wist de hand...

Op het bankje pal voor onze deur zitten drie jongeren, twee jongens en een meisje. Zwart leren jasjes, piercings overal, het meisje heeft zwarte lippenstift en zwaar zwart  opgemaakte ogen. Alle drie hebben ze een blikje bier in de hand. Vanuit de auto klinkt elektronische. Niet heel hard, maar het is laat in de avond, en ze storen. Een mens wil kunnen slapen, liefst met open raam. Er is maar één oplossing: hen vragen of ze weg willen gaan. Het is niet de eerste keer, dat bankje vraagt erom dat jongeren daar gaan zitten. De eerste keer dat ik een groepje aansprak, deed ik dat met enige schroom. De verhalen die je tegenwoordig leest. Maar inmiddels weet ik: de jongeren in Vác mogen er soms net zo afschrikwekkend uitzien als hun voorbeelden in Amerikaanse films, in werkelijkheid zijn ze een stuk schappelijker. Vriendelijk leg ik uit dat we willen slapen, en dat het stoort als ze hier blijven zitten. Een van de jongens schiet meteen de auto in om de muziek uit te zetten. Dan zeg ...

Onze zoon moest een nieuwe muis hebben, voor de computer, wel te verstaan. Ik raadde hem aan zijn pinpas mee te nemen. Sinds begin dit jaar heeft hij een Nederlandse bankrekening, en hoewel dat de nodige voeten in de aarde had, werkt het eindelijk en kan hij ermee betalen. Het klinkt wat idioot om voor een jongen in Hongarije een Nederlandse jongerenrekening te openen, maar dat bleek aanzienlijk goedkoper en praktischer dan een Hongaarse. Hij had ooit een Hongaarse rekening, een kinderrekening, wel te verstaan. Iedere maand was hij meerdere euro's aan rekeningkosten kwijt, zelfs als hij geen geld had opgenomen. Beetje sneu als dat van je zakgeld afgaat. Maar afgezien van de kosten, die bij iedere Hongaarse bankrekening belachelijk hoog zijn, is het opmerkelijkste verschil wel hoe de bank met jonge klanten omgaat. In Hongarije kreeg hij weliswaar een bankpas, maar daar mocht hij maximaal 10000 forint per dag mee betalen. Iedere keer als hij dat ding gebruikte, kreeg ik bovendien ee...

Rechts-extremisme is trendy onder Hongaarse jongeren. Niet alleen skinheads en voetbalsupporters, maar ook veel studenten en jonge intellectuelen zijn enthousiaste aanhangers. Het keerpunt was een golf van antiregeringsrellen in de herfst van 2006. ,,Voor veel studenten hadden die weken dezelfde betekenis als de linkse studentenrellen in 1968 in Parijs voor de studenten in West Europa,” zegt politiek analist Mark Szabó. ,,Zij zagen het als het begin van een revolutie die nu nog afgemaakt moet worden.’’ ,,Wij willen toch niet dat buitenlanders en Joden alles in handen krijgen? Wij laten toch niet toe dat we een tweede Palestina worden? De Amerikanen willen de hele wereld overheersen, ons ook. Als Jobbik aan de macht komt, is het gedaan met de macht van de multinationals in ons land. En reken maar dat die er ook voor zorgt dat de buitenlandse TV zenders RTL en TV2 dichtgaan. En nog een paar andere tv-stations ook. En dan zetten we deze corrupte regering achter slot en grendel.” Zsolt, ge...